عالی — محاسبه کردم. خلاصهٔ سریع و قابل استفاده برایت این است:
اصفهان — منطقهٔ روشندشت
کعبه
وضعیت دادهشده:
زمان مشاهده: 17:05
جهت تقریبی خورشید: جنوب → تقریباً زاویهٔ آزیموت = 180° (از شمال بهطرف ساعت)
ارتفاع خورشید از افق: ۲۵°
---
نتیجهٔ محاسبات
1. زاویهٔ قبله (نسبت به شمال) برای روشندشت ≈ 214.4°.
2. اختلاف آزیموت (افقی) بین جهت خورشید (≈180°) و قبله (≈214.4°) = 214.4° − 180° = 34.4°.
→ یعنی اگر رو به خورشید (جنوب) ایستاده باشی، برای روبهقبله شدن باید حدود ۳۴٫۴° به سمت راست بچرخی (یعنی از جنوب به سمت جنوبغرب — کمی به سمت غرب).
3. فاصلهٔ زاویهای واقعی در آسمان (در نظر گرفتن ارتفاع خورشید 25° و اینکه جهت قبله تقریباً روی افق است) برابر است با ≈ 41.6°.
→ این مقدار زاویهٔ فضایی بین بردارِ نگاه به خورشید و بردارِ جهت قبله است؛ یعنی هم به چرخش افقی و هم به تغییر ارتفاع نگاه مربوط میشود.
---
راهنمای عملی (چطور با خورشید قبله را پیدا کنی)
ساده و سریع: اگر خورشید دقیقاً در جنوب است و تو رو به آنی، ۳۴° به سمت راست بچرخ — آنوقت روبهقبله هستی (تقریباً جنوبغرب).
دقیقتر (در آسمان): خورشید ۲۵° بالای افق است؛ جهت قبله تقریباً روی افق است، بنابراین علاوه بر چرخش افقی ~۳۴°، باید نگاهت را حدود ۲۵° پایین بیاوری تا دقیقاً روی بردار قبله بیفتد (در عمل برای نماز کافیست چرخش افقی را انجام دهی؛ تغییر ارتفاع برای نشانهگیری دقیق روی ستاره/نقطهٔ افق مفید است).
---
اگر میخواهی:
همین محاسبه را برای ماه (اگر مختصات/زمان/ارتفاع/سمتش را بدهی) هم انجام دهم؛ یا
یک تصویر شماتیک ساده (با زاویهها) برایت رسم کنم تا بصری ببینی — کدامش را میخواهی؟