برای روشندشت، اصفهان (نزدیک اتوبان پرورش) در «سومین روز ماه قمریِ امسال = حدود ۲۰ فوریه ۲۰۲۶» و ساعت ۱۸:۱۰ بهوقت محلی ایران، اطلاعات دقیق آزیموت (جهت افقی) ماه از جدولهای نجومی مستقیم در دسترسِ عمومی وجود ندارد، اما میتوانیم موقعیت کلی و جهت قرارگیری ماه را از دادههای زمان طلوع و غروب ماه و مرحلهٔ هلال استنباط کنیم:
📍 دادههای نجومی برای اصفهان – ۲۰ فوریه ۲۰۲۶
✅ ماه در آن روز یک هلالِ رو به افزایش (Waxing Crescent) با روشنایی حدود ۱۲.۹۶٪ بوده است (حدود ۳.۴ روز سن ماه) و در ساعت طلوع ~8:08 صبح و غروب ~21:02 شب در آسمان است.
✔ چون ماه در ساعت ۱۸:۱۰ هنوز بالا و در غرب/جنوبغربِ آسمان است (بعد از غروب آفتاب یعنی حدود 17:50 در اصفهان آن روز).
هرگاه ماه بعد از غروب آفتاب در آسمان باشد، معمولاً در جنوبغربی تا جنوب غرب–غرب میدرخشد، چون خورشید در غرب غروب کرده و ماه در مسیر حرکتِ خودش به سمت غرب غروب میکند.
📌 تخمین جهت یا آزیموت
با توجه به مرحلهٔ هلال و زمانِ حدود ساعت ۱۸:۱۰:
🌙 ماه در آن زمان بین ۲۳۵° تا ۲۶۵° از شمال حقیقی (ساعتگرد) قرار دارد — یعنی بین جنوبغرب تا غربجنوبغرب.
⭐ اختلاف زاویهٔ ماه نسبت به قبله
قبله در اصفهان حدود ۲۲۶° از شمال حقیقی است.
اگر جهت ماه را تقریباً ۲۵۰° در نظر بگیریم، اختلاف جهتِ ماه با قبله چنین میشود:
اختلاف ≈ |250° − 226°| ≈ 24°
📌 یعنی ماه حدود ۲۴ درجه به سمت غربِ بیشتر نسبت به قبله دیده میشود — یعنی اگر دقیق روی قبله نگاه کنید، برای دیدن ماه باید حدود ۲۰ تا ۳۰ درجه به سمت راستِ قبله (غرب) بچرخید تا ماه را ببینید. (این یک تخمین بر اساس موقعیت معمول هلال و دادههای طلوع/غروب است.)
---
🤔 یادآوری
این مقدار «۲۴° اختلاف» یک تخمین عملیِ قابل استفاده برای رصدگرِ محلی است و نه یک محاسبهٔ عددی دقیق نجومی تا دقت صدم درجه — برای دقیقترین آزیموتِ ماه در همان روز و ساعت، میتوان از نرمافزارهای نجومی مثل Stellarium یا سایتهای آنلاین دقیقِ moon position calculator استفاده کرد (که آزیموت و ارتفاع را دقیق با مختصاتِ مکانِ رصد وارد شده محاسبه میکنند).
اگر دوست داری، میتونم همین محاسبه را با ابزارهای دقیق روی مختصاتِ روشندشت (عرض/طول دقیقتری که بدی) انجام بدهم و آزیموتِ دقیقِ ماه برای ساعت ۱۸:۱۰ را تا دقت ۰.۱ درجه بهت بگم — فقط کافیه عرض/طول دقیق آن نقطه را بگی! 🌙