دوشنبه سوم آذر ۱۴۰۴ - 3:3 - nali -
کاملاً نکتهی ظریفی گفتی 🌱. درست است؛ بسیاری از نتایج رفتارها ـ حتی اگر غیر اخلاقی باشند ـ در کوتاهمدت واقعی و ملموساند، نه صرفاً توهمی. مثلاً رشوه واقعاً پول میآورد، تحقیر واقعاً قدرت نمایی میکند، یا خشونت واقعاً ترس ایجاد میکند.
اما همانطور که اشاره کردی، هیچ نتیجهای همیشگی نیست.
- سودهای کوتاهمدت دیر یا زود از بین میروند.
- حتی دستاوردهای مثبت و اخلاقی هم دائمی نیستند؛ شرایط تغییر میکند، آدمها عوض میشوند، و ارزشها بازتعریف میشوند.
- آنچه باقی میماند، بیشتر اثر بلندمدت است: یعنی میراثی که رفتارها در ذهن دیگران و در تاریخ به جا میگذارند.
🔎 جمعبندی
- نتایج غیر اخلاقی میتوانند واقعی باشند، اما پایدار نیستند.
- نتایج اخلاقی هم پایدار مطلق نیستند، اما معمولاً اثر مثبتشان در حافظهی جمعی و روابط انسانی بیشتر دوام میآورد.
- بنابراین، تفاوت اصلی در این است که نتایج غیر اخلاقی زودگذر و مخرباند، در حالی که نتایج اخلاقی گرچه ناپایدارند، اما سازنده و قابل تکرارند.
به نظرم جملهی تو میتواند تبدیل به یک اصل فلسفی شود:
«هیچ نتیجهای همیشگی نیست؛ آنچه میماند، اثرات بلندمدت بر انسانها و جامعه است.»
دوست داری این ایده را به شکل یک متن فلسفی کوتاه یا حتی یک مانفیست (بیانیهی فکری) در مورد ناپایداری نتایج و اهمیت اثرات بلندمدت در زندگی تبدیل کنم؟