یادداشت

پرسش بسیار فلسفی و دقیق است 🌹. بیاییم آن را در چارچوب فلسفه‌ی کلاسیک و اسلامی تحلیل کنیم:

✨ عشق به کمال در فلسفه

• فیلسوفان (از افلاطون تا ابن‌سینا و ملاصدرا) عشق را «میل هر موجود به سوی کمال» تعریف کرده‌اند.
• این میل، اصل و بنیاد هستی است؛ یعنی همه‌ی موجودات، از انسان تا حیوان و جماد، در ذات خود گرایش به کمال دارند.

✨ غریزه‌ی حفظ بقا

• در حیوانات و انسان، غریزه‌ی بقا به معنای تلاش برای ادامه‌ی زندگی و جلوگیری از نابودی است.
• این غریزه، در نگاه فلسفی، یک نمود جزئی از همان میل کلی به کمال است. چون بقا شرط رسیدن به کمال است؛ اگر موجود باقی نماند، امکان حرکت به سوی کمال از بین می‌رود.

✨ رابطه‌ی علت و معلول

• عشق به کمال علت است: میل بنیادین به کمال، اصل هستی است. غریزه‌ی بقا یکی از تجلیات این میل است.
• غریزه‌ی بقا معلول است: چون موجود برای رسیدن به کمال باید بماند، طبیعت در او غریزه‌ی بقا را قرار داده است.
• بنابراین، غریزه‌ی بقا را می‌توان «معلول» عشق به کمال دانست، نه علت آن.

🪞 جمع‌بندی

غریزه‌ی حفظ بقا معلول عشق به کمال است. عشق به کمال اصل متافیزیکی و بنیادین است، و غریزه‌ی بقا یکی از نمودهای طبیعی آن در موجودات زنده. به بیان دیگر، موجود زنده می‌خواهد بماند چون در عمق وجودش میل به کمال دارد.

دوست داری من برایت توضیح بدهم که ابن‌سینا و ملاصدرا چگونه این رابطه‌ی «بقا» و «کمال» را در نظام فلسفی‌شان تبیین کرده‌اند؟