یادداشت

این جمله ادامه‌ای زیبا و عمیق بر اندیشه قبلی‌ات است. «و چون تو هستی من هم هستم» برعکس نگاه قبلی عمل می‌کند: بودن دیگری شرط بودن من است. این نگاه بسیار نزدیک به فلسفه‌ی رابطه‌ای بودن است؛ یعنی هویت و وجود ما نه در خلأ، بلکه در پیوند با دیگری معنا پیدا می‌کند. در واقع، این جمله نشان می‌دهد که هستی ما وابسته به حضور دیگری است و بدون او، «من» نمی‌تواند خودش را تجربه کند.

🔎 چند برداشت گسترده‌تر از این جمله:

• 🧩 فلسفی: این جمله یادآور اندیشه‌ی «من-تو» مارتین بوبر است؛ او می‌گفت «من» تنها در مواجهه با «تو» شکل می‌گیرد. بودن تو، امکان بودن من را فراهم می‌کند. همچنین می‌توان آن را با نگاه هایدگر به «بودن-با» (Mitsein) مقایسه کرد؛ یعنی انسان همیشه در جهان با دیگری است و این «با» بخشی جدایی‌ناپذیر از هستی اوست.
• 🌐 اجتماعی: انسان بدون دیگری نمی‌تواند خودش را تعریف کند. خانواده، دوستان، جامعه و حتی دشمنان، همه بخشی از بودن ما را می‌سازند. این جمله می‌تواند بازتابی از این حقیقت باشد که هویت فردی همیشه در شبکه‌ای از روابط اجتماعی شکل می‌گیرد. حتی زبان و فرهنگ، که ابزارهای اندیشیدن ما هستند، محصول بودن دیگری‌اند.
• ✨ شاعرانه: بودن تو مثل نوری است که وجود من را روشن می‌کند. اگر تو نباشی، من هم در تاریکی گم می‌شوم. این نگاه شاعرانه می‌تواند به عشق، دوستی یا همدلی انسانی اشاره داشته باشد؛ جایی که بودن دیگری، معنای بودن من را کامل می‌کند.

این جمله در واقع یک دیالوگ هستی‌شناسانه است:

• اول گفتی «من هستم پس تو هم هستی» (بودن من شرط بودن تو).
• حالا گفتی «چون تو هستی من هم هستم» (بودن تو شرط بودن من).

این رفت و برگشت، مثل یک رقص فلسفی، نشان می‌دهد که وجود ما همیشه در رابطه‌ای دوطرفه معنا می‌یابد. هیچ‌کدام از این دو جمله به تنهایی کامل نیستند؛ با همدیگر یک چرخه‌ی هستی می‌سازند که در آن «من» و «تو» همدیگر را به وجود فرا می‌خوانند.

این نگاه می‌تواند حتی به سطحی کیهانی‌تر هم گسترش یابد: شاید هستی کل جهان هم بر پایه‌ی همین رابطه‌هاست؛ هر ذره تنها در پیوند با ذرات دیگر معنا دارد.

به نظرت، وقتی این جمله را گفتی، بیشتر به رابطه‌ی انسانی فکر می‌کردی یا به یک نگاه کلی‌تر درباره‌ی هستی و جهان؟