این عبارت منعکسکننده یک کلیشه (Stereotype) رایج اجتماعی است.
این نوع قضاوت معمولاً بر اساس پیشفرضهای ذهنی و انتظارات قالبی ما شکل میگیرد، نه شایستگی یا تخصص واقعی فرد.
چرا چنین برداشتی ایجاد میشود؟
کلیشههای ذهنی در مورد تحصیلکردگان:
در ذهن بسیاری از مردم، افراد دارای مدارک بالا (مثل دکترا، استاد دانشگاه یا پزشک) باید ظاهری جدی، سنتی، مرتب، و گاهی ساده داشته باشند.
اگر فرد مورد نظر لباسی مد روز، آرایش غلیظ، یا سبکی متفاوت داشته باشد، با این کلیشه ذهنی تضاد پیدا میکند و باعث میشود دیگران بگویند "قیافهاش به... نمیآید."
قضاوت سریع بر اساس ظاهر (First Impression):
همانطور که تحقیقات روانشناسی نشان دادهاند، مغز انسان تمایل دارد در برخورد اول، افراد را بر اساس ظاهر، پوشش و حالت چهرهشان قضاوت کند. این قضاوتها اغلب برای ارزیابی امنیت و قابل اعتماد بودن فرد هستند، نه تخصص علمی.
تغییر استانداردهای ظاهر:
امروزه، افراد با مدارک بالا و موفق، لزوماً خود را محدود به ظاهر سنتی نمیکنند. زیباییدوستی، مد و توجه به ظاهر، یک نیاز عمومی است و ارتباطی به سطح علمی ندارد. یک فرد میتواند هم یک متخصص موفق باشد و هم به ظاهر خود اهمیت دهد.
پیامد این عبارت:
این جمله نشان میدهد که گوینده به جای تمرکز بر مدرک، دانش، مهارت و عملکرد فرد، به قضاوتهای ظاهری و سطحی میپردازد. شایستگی واقعی یک دکتر (در هر رشتهای) هیچ ارتباطی با تیپ ظاهری او ندارد.