بله، در منظومهٔ لیلی و مجنون اثر نظامی، عشق میان لیلی و مجنون نهتنها پس از ازدواج لیلی با ابنسلام خاموش نمیشود، بلکه ژرفتر، دردناکتر، و عرفانیتر میگردد.
💔 عشق پس از ازدواج؛ از شور به سوز
ازدواج لیلی با ابنسلام، نقطهٔ عطفی در داستان است—نه بهعنوان پایان عشق، بلکه آغاز مرحلهای تازه از فراق و سلوک:
- لیلی، با وجود ازدواج، دلش همچنان با مجنون است. او در خلوت، نامه مینویسد، شعر میخواند، و از دور مراقب حال مجنون است.
- مجنون، با شنیدن خبر ازدواج، دچار اندوهی عمیق میشود، اما عشقش را رها نمیکند؛ بلکه به بیابان پناه میبرد و با طبیعت انس میگیرد.
این عشق، دیگر صرفاً تمنای وصال نیست؛ بلکه رنجی مقدس است که عاشق را از خود تهی میکند و به حقیقت نزدیکتر میسازد.
✨ شواهدی از ادامهٔ عشق پس از ازدواج
در بخشهای میانی و پایانی منظومه، نظامی بارها نشان میدهد که عشق زنده است:
- نامهنگاریهای پنهانی میان لیلی و مجنون، با واژههایی سرشار از اشتیاق و درد.
- دیدارهای مخفیانه، مانند شبی که لیلی از خانه بیرون میآید و با مجنون سخن میگوید.
- واکنش لیلی به رنجهای مجنون؛ او از حال مجنون باخبر میشود و دلش میلرزد.
- مرگ ابنسلام، که لیلی را از قید ازدواج رها میکند، اما عشقش به مجنون همچنان در سکوت و اندوه ادامه دارد.
🌿 عشق در بند، اما زنده
نظامی با ظرافت نشان میدهد که:
- عشق، حتی در بند ازدواج اجباری، میتواند زنده بماند.
- لیلی، گرچه در ظاهر سرد و خاموش است، در دلش آتشی از عشق دارد.
- مجنون، با رنج و بیقراری، عشق را به مرحلهای از فنا و عرفان میرساند.
📜 نتیجهگیری
آری، عشق لیلی و مجنون پس از ازدواج لیلی نهتنها ادامه پیدا میکند، بلکه به مرحلهای عمیقتر و معنویتر وارد میشود. این عشق، دیگر نه در لمس و نگاه، بلکه در یاد، درد، و اشتیاق خاموش جریان دارد—تا آنجا که در مرگ، به وصال جاودانه میرسند.
اگر بخواهی، میتوانم بخشهایی از منظومه را که این عشق پنهان را نشان میدهند، برایت بازخوانی یا تحلیل کنم. دوست داری به کدام بخش برویم؟ مثلاً «نامهٔ لیلی»، «دیدار شبانه»، یا «مرگ ابنسلام»؟