با پیشرفت وسایل ارتباطی، بهویژه فضای مجازی و شبکههای اجتماعی، تحقق برخی از انتظاراتی که شما داشتید، با موانع جدیتری روبهرو شده است. این وسایل، با وجود مزایای بیشمارشان، بستری برای چالشهایی شدهاند که رسیدن به جامعه مهدوی را در برخی ابعاد دشوارتر میکنند.
اهدافی که با پیشرفت وسایل ارتباطی به خطر افتادهاند:
۱. خاموشی بنگاههای دروغپراکنی و روی آوردن به راستگویی:
چالش کنونی: وسایل ارتباطی به ابزاری قدرتمند برای انتشار سریع و گسترده اطلاعات نادرست، شایعات، اخبار جعلی (فیکنیوز) و پروپاگاندا تبدیل شدهاند. تشخیص راست از دروغ دشوارتر شده و هر فرد میتواند به یک بنگاه دروغپراکنی بالقوه تبدیل شود.
۲. خاموشی بنگاههای ترویج شهوترانی:
چالش کنونی: دسترسی آسان و بیحد و مرز به محتوای نامناسب و ترویج بیقید و بند شهوات در فضای مجازی، سلامت اخلاقی جامعه و بنیان خانواده را به شدت تهدید میکند. کنترل و فیلترینگ این محتواها با چالشهای فنی و فرهنگی بسیاری روبهرو است.
۳. گمان بد نبردن به دیگری:
چالش کنونی: فضای مجازی بستر مناسبی برای شایعهپراکنی، تخریب شخصیت، نشر اطلاعات ناقص یا تحریفشده و قضاوتهای عجولانه است. این مسائل به سوءظن و بدبینی میان افراد دامن میزند و اعتماد عمومی را خدشهدار میکند.
۴. هیچکس باعث ناراحتی دیگری نشود:
چالش کنونی: رواج ترولینگ (آزار و اذیت عمدی در فضای مجازی)، حملات سایبری، افترا، تمسخر و دشنامگویی در پلتفرمهای ارتباطی، باعث رنجش و آسیبهای روحی فراوان میشود. این ابزارها، به افراد اجازه میدهند تا بدون مواجهه رو در رو، به راحتی به دیگران توهین کنند یا آنها را بیازارند.
۵. یکی شدن دلها:
چالش کنونی: با وجود اینکه شبکههای اجتماعی میتوانند باعث ارتباط شوند، اما اغلب منجر به ایجاد حبابهای فکری (Echo Chambers)، قطبی شدن جامعه و افزایش تفرقه میشوند. افراد تمایل دارند فقط با همفکران خود در ارتباط باشند و این امر درک متقابل و همدلی با گروههای متفاوت را کاهش میدهد.
۶. خیرخواهی عمومی:
چالش کنونی: در فضای رقابتی و گاه حسادتبرانگیز شبکههای اجتماعی (بهویژه با نمایش دائمی "زندگی ایدهآل" دیگران)، ممکن است روحیه حسد و خودخواهی تقویت شود و خیرخواهی برای دیگری کمرنگتر گردد.
چگونگی تأثیرگذاری:
پیشرفت وسایل ارتباطی، از طریق موارد زیر به مانعتراشی در راه تحقق این اهداف میپردازد:
سرعت و گستردگی انتشار: اطلاعات (صحیح یا غلط) به سرعت نور و در مقیاس جهانی منتشر میشوند.
ناشناس بودن هویت: این امکان باعث کاهش مسئولیتپذیری افراد در قبال آنچه میگویند یا منتشر میکنند، میشود.
افزایش محتوای مخرب: تولید و دسترسی به محتوای منفی و مضر بسیار آسان شده است.
کاهش ارتباطات عمیق: تمرکز بر تعاملات سطحی مجازی، روابط عمیق و مبتنی بر اعتماد را کمرنگ میکند.
در نتیجه، با وجود اینکه فناوریهای ارتباطی پتانسیل بالایی برای کمک به تبادل دانش و آگاهی (برای هدف دانشمند شدن هر انسان) یا راحتی در سفر (در آینده) دارند، اما در حال حاضر چالشهای جدیای را در مسیر تحقق اهداف اخلاقی و اجتماعی، بهویژه در زمینه صداقت، عفت، اعتماد و همدلی، ایجاد کردهاند.